Yapay Zekada 10 Milyar Dolarlık Büyük Hamle

Toplum genelinde dijital okuryazarlığı artırmayı, milyarlarca dolarlık altyapı yatırımını ülkeye çekmeyi ve yerli yapay zeka ekosistemini büyütmeyi hedefliyor. Toplumun Her Kesimine Yapay Zeka Eğitimi Eylem planının en dikkat çeken maddelerinden birini insan kaynağına yapılan yatırımlar oluşturuyor. Hazırlanan programlar kapsamında şu adımlar atılması planlanılıyor; Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı ile 24 ay içerisinde 5 milyon kişiye ulaşılacak. Ulusal Yapay Zeka Yetenek Programı çerçevesinde 1 milyon çalışanın mesleki dönüşümü değerlendirilecek. 500 uluslararası uzmanın Türkiye'deki araştırma, eğitim ve girişim faaliyetlerine katılımı sağlanacak.

10 Milyar Dolarlık Yatırım Mobilizasyonu ve Dev Altyapı Yapay zeka modellerinin ihtiyaç duyduğu hesaplama gücünü sağlamak adına rekabetçi ve düşük karbonlu bir ulusal hesaplama omurgası kuruluyor. HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı teşvikleriyle özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yatırım harekete geçirilecek.

Plan kapsamında 2030 yılına kadar en az 1 gigavat veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması hedeflenirken, girişimciler, KOBİ'ler ve akademisyenler için "Herkes İçin GPU Programı" devreye alınacak. Ayrıca kurulacak Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri ve içinde yer alacak "Yapay Zeka Fabrikaları" ulusal veri kapasitesinin merkez üssü olacak. Girişimcilere 25 Milyar Liralık İki Basamaklı Fon Ar-Ge çalışmalarından ticari ürünlere geçişi hızlandırmak amacıyla iki dev fon kuruluyor: Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu, Yapay Zeka Büyüme Fonu şeklinde yatırımlara destek verilecek.

Öte yandan, kamudaki yapay zeka dönüşümünü tetiklemek amacıyla toplam kamu yatırım bütçesinin en az yüzde 2'si doğrudan yapay zeka projelerine ayrılacak. Sağlık, enerji, akıllı üretim ve coğrafi bilgi sistemlerinde öncelikli pilot uygulamalar başlatılacak. Etik Kurul ve Hızlı Patent Dönemi Geliştirilen teknolojilerin güvenli ve şeffaf bir zeminde ilerlemesi için çok paydaşlı bir "Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu" oluşturulacak. TÜRKPATENT bünyesinde açılacak "Yapay Zeka Hızlı Hat" uygulamasıyla da yapay zeka tabanlı buluşların mülkiyet hakları hızlandırılmış inceleme süreçleriyle koruma altına alınacak. Savunma sanayisindeki otonom ve robotik tecrübenin sivil alana transferi sağlanırken; 2027 sonuna kadar en az 5 ülke ile ikili yapay zeka iş birliği anlaşmasının imzalanması planlanıyor.

Eylem planına ilişkin açıklamalarda bulunan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin yapay zekayı ekonomik kalkınmanın ve teknolojik bağımsızlığın anahtarı olarak gördüğünü vurguladı. Bakan Kacır, "Türkiye olarak bu dönüşümün seyircisi değil, öncülerinden olacağız. Kendi değerleriyle yapay zeka teknolojileri geliştirilen, güvenilir ürün ve hizmetler üreten bir Türkiye inşa ediyoruz. Nitelikli insan kaynağımız, güçlü Ar-Ge altyapımız ve üretim kabiliyetimizle ülkemizi yapay zeka alanında yatırımların ve yenilikçi teknolojilerin merkezi haline getireceğiz" şeklinde açıklamalarında bulundu.

Gökçe Öztürk Bekdemir

Muhabir