Artık Saniye Uygulaması Kaldırılabilir

Uluslararası zaman ölçümünden sorumlu kuruluşlar, saatlere belirli aralıklarla bir saniye eklenmesini sağlayan uygulamanın sona erdirilmesine yönelik teklifi oylamaya hazırlanıyor.

1972’den bu yana küresel saatlere 27 kez eklenen artık saniye, Dünya’nın dönüşüne dayalı astronomik zaman ile atom saatleriyle hesaplanan Eşgüdümlü Evrensel Zaman (UTC) arasındaki farkı dengelemek amacıyla kullanılıyor.

Dünya’nın dönüş hızı değişiyor

Dünya sabit bir hızla dönmediği için iki zaman sistemi arasında farklılıklar oluşuyor. Ay’ın yerçekimi, gezegenin çekirdeğindeki hareketler ve iklim değişikliği nedeniyle kutup buzullarının erimesi bu değişimi etkileyen faktörler arasında bulunuyor.

Ancak düzensiz aralıklarla eklenen artık saniyeler, veri merkezleri, finansal işlem sistemleri ve diğer dijital altyapılarda sorunlara neden olabiliyor. 2012’deki uygulama bazı büyük sosyal medya ağları ile uçak rezervasyon sistemlerinde kesintilere yol açarken, 2016 sonunda eklenen son artık saniyenin ardından bazı bulut hizmetlerinde de kısa süreli aksaklıklar yaşandı.

Karar için oylama yapılacak                                                         

Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosunun 69 üyesi, artık saniyenin kaldırılmasına ilişkin teklifi oylayacak. Kabul edilmesi hâlinde kararın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Ülkeler, 2022’deki toplantıda uygulamanın 2035 yılına kadar kademeli olarak kaldırılmasını öngören bir kararı kabul etmişti. GPS teknolojisinin gelişmesi de astronomik zamanla sürekli uyumun önemini değiştiren etkenlerden biri oldu.

Negatif artık saniye riski

Dünya’nın dönüşü uzun vadede yavaşlasa da kısa vadede hızlanabiliyor. Bu durum, atom zamanı ile astronomik zaman arasındaki farkı dengelemek için bir saniye eklemek yerine bir saniye çıkarılmasını gerektirebilir.

Daha önce hiç uygulanmayan negatif artık saniyenin dijital sistemlerde aksaklıklara yol açabileceği belirtiliyor. Büro da kritik altyapı işletmecilerinin böyle bir senaryoya hazırlıklı olmadığı uyarısında bulundu.

Gelecekte artık saat gündeme gelebilir

Öneri, atom saatlerine dayalı zamanın Dünya’nın dönüşünden kademeli olarak uzaklaşmasına izin vererek gelecekte artık saniye eklenmesini sona erdirmeyi amaçlıyor. İki zaman sistemi arasındaki farkın bir saati aşmaması önerilirken, bu seviyeye ulaşılmasının 3 bin yıldan fazla süreceği tahmin ediliyor.

Gelecek nesiller, söz konusu farkı yönetmek için bir artık saat uygulamasına ihtiyaç olup olmadığına karar verecek.

Haber Merkezi