KANSER AŞISI MELANOM RİSKİNİ YÜZDE 42 AZALTTI

Moderna ve Merck tarafından geliştirilen aşı, ameliyat sonrası melanomun yeniden ortaya çıkmasını önlemek amacıyla tasarlandı. Dünya genelinde 157 merkezde 1100’den fazla hastanın katıldığı araştırmada, aşının Keytruda adıyla bilinen pembrolizumab ile birlikte kullanılması, yalnızca pembrolizumab tedavisine kıyasla nüks veya ölüm riskini yüzde 42 azalttı.

Araştırmanın küresel baş araştırmacısı, Avustralya Melanom Enstitüsünden tıbbi onkolog Georgina Long, sonuçları 2026 Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği Kongresi’nde sundu. Bulguların *New England Journal of Medicine* dergisinde yayımlanması bekleniyor.

Kişiye Özel Aşı Nasıl Çalışıyor?

Aşı geliştirilirken her hastanın tümörünün genetik özellikleri analiz ediliyor. Kanser hücrelerini sağlıklı hücrelerden ayıran özellikler belirlenerek hastanın bağışıklık sisteminin tümörü tanımasına yardımcı olacak kişiselleştirilmiş bir aşı hazırlanıyor.

mRNA teknolojisi, vücut hücrelerinin bağışıklık sistemine kanser hücrelerinin hangi özelliklerine odaklanması gerektiğini göstermesini sağlıyor. Pembrolizumab ise kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden kaçmasına yardımcı olan mekanizmayı engelleyerek bağışıklık hücrelerinin tümöre saldırmasını kolaylaştırıyor.

Long, iki yöntemin birlikte kullanılmasının tedavi sonuçlarını iyileştirebileceğini belirtti. Araştırmaya katılmayan Amerikan Kanser Araştırmaları Derneğinin seçilmiş başkanı Robert Vonderheide de sonuçları *The New York Times* gazetesine yaptığı açıklamada önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

Diğer Kanser Türleri İçin de Araştırılıyor

Araştırmanın sonuçları, 2024 yılında yayımlanan ikinci aşama klinik çalışmasının bulgularını da destekledi. Tedavinin altıncı ayında kansersiz kalan hastalarda, kombine tedavi yalnızca pembrolizumab kullanımına kıyasla nüks veya ölüm riskini yüzde 58 azalttı.

Aşı henüz Avustralya ve ABD’deki hastaların kullanımına sunulmadı. Araştırma sonuçlarının düzenleyici değerlendirme sürecine girdiği, onay sürecinin ise ülkeye göre birkaç yıl sürebileceği belirtiliyor.

Melanom görülme oranının dünyada en yüksek olduğu ülkeler arasında yer alan Avustralya’da, bu kanser nedeniyle her altı saatte bir kişi hayatını kaybediyor. Uzmanlar, hastalığın tekrarlamasını önleyebilecek bir aşının önemli sayıda hayat kurtarma potansiyeli taşıdığını belirtiyor.

Avustralya Melanom Enstitüsünden onkolog Alex Menzies, kişiselleştirilmiş mRNA tedavilerinin gelecekte diğer kanser türleri için de yeni seçenekler sunabileceğini ifade etti. Özellikle mevcut immünoterapilerden yeterince yararlanamayan hastalarda tedavi sonuçlarının iyileştirilmesi hedefleniyor.

Bununla birlikte, teknolojinin farklı kanser türlerindeki etkinliği henüz kesinleşmiş değil. Kolorektal kanser ile baş ve boyun kanserlerine yönelik bazı randomize mRNA aşısı çalışmalarında, hastalığın tekrarlama riskini azaltma konusunda başarı sağlanamadı.

Long, melanom araştırmasının kişiye özel aşıların immünoterapiyle birlikte kullanılarak geride kalan kanser hücrelerinin hedef alınmasına yardımcı olabileceğini gösterdiğini belirtti. Kişiselleştirilmiş neoantijen tedavisinin, gelecekte kanser tedavisinde önemli değişikliklere yol açabileceği değerlendiriliyor.

Haber Merkezi