Mevcut Gezegen Teorileri Çökebilir

Dünya’dan yaklaşık iki buçuk kat daha geniş bir yarıçapa sahip olan GJ 523b, boyutuna kıyasla muazzam bir kütleye ev sahipliği yapıyor. Dünya’dan tam 23 kat daha ağır olan bu gök cismi, astronomi literatüründe "mega-Dünya" olarak adlandırılan son derece nadir bir kategoride yer alıyor. Yaklaşık 170 milyon yıllık genç bir yıldız sisteminde bulunan dev gezegen, yörüngesindeki bir tam turunu ise 18 günde tamamlıyor. Klasik astronomi modellerine göre, Dünya kütlesinin 20 katına ulaşan gezegen çekirdeklerinin çevredeki gazı hızla çekerek Jüpiter veya Satürn benzeri birer "gaz devi" haline gelmesi gerekiyordu. Ancak GJ 523b, devasa kütlesine rağmen kalın bir gaz katmanı oluşturmayarak neredeyse tamamen katı ve son derece yoğun kayalık bir yapıda kaldı.

Gezegenin nasıl bu hale geldiğini araştıran uzmanlar iki ana teorik olasılık üzerinde duruyor: Gezegenin başlangıçta kalın bir gaz katmanına sahip olduğu, ancak zamanla bu atmosferik örtüyü tamamen kaybettiği değerlendiriliyor. En güçlü olasılık olarak görülen bu senaryoya göre, sistemin erken evrelerinde iki büyük gezegen şiddetle çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle gaz katmanları uzaya savrulurken, iki kütlenin birleşmesiyle geriye son derece yoğun, devasa kayalık bir çekirdek kaldı.

Henüz hakem değerlendirmesi aşamasında olan araştırmayı yürüten ekip, bu tür aşırı yoğun gezegenlerin evrende istisnai bir durum mu yoksa keşfedilmeyi bekleyen yeni bir gezegen sınıfı mı olduğunu belirlemek için gözlemlerini sürdürüyor. Benzer örneklerin çoğalması halinde, gezegenlerin evrimine dair bilinen tüm teorilerin baştan yazılması bekleniyor.

Gökçe Öztürk Bekdemir

Muhabir