Panama Dünya Ticaretini Yönetmeye Devam Ediyor

Kosta Rika ile Kolombiya arasında, Panama topraklarında konuşlu yaklaşık 77 kilometre uzunluğundaki stratejik su yolu, hem yerel ekonomiyi besliyor hem de kıtalar arası rotaları binlerce kilometre kısaltıyor. Hukuki altyapısını oluşturan uluslararası anlaşmalar, kademeli kilit sistemi ve her yıl gelişen ticaret hacmiyle Panama Kanalı, açılışının 112. yılında da küresel pazarın en hayati düğüm noktalarından biri olmayı sürdürüyor. Açıklanan son veriler; 180 deniz yolu ve 1.920 limanla doğrudan bağlantısı bulunan kanalın 170 ülkeye kesintisiz hizmet verdiğini ve 2025 yılında 13 bin 404 seferin gerçekleştirilmesini sağladığını gösteriyor.

Kanaldan 2025 mali yılında yaklaşık 489,2 milyon PC/UMS (Panama Kanalı Evrensel Ölçüm Sistemi) tonajında gemi geçişi gerçekleştirildi. Yoğunluk haritasına bakıldığında ocak ayında günlük ortalama 34 gemi, mart ayında ise 37 geminin kanaldan geçtiği görülürken, en yoğun günlerde geçiş sayısının 40’ı aştığı belgelendi. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 5’ini tek başına karşılayan devasa su yolunda, taşınan yüklerin yüzde 70'inden fazlasının doğrudan ABD çıkışlı veya ABD varışlı olması dikkat çekiyor. Panama Kanalı'nı coğrafi ve teknik açıdan eşsiz kılan temel unsur, deniz seviyesinden 26 metre yüksekliğe ulaşılmasını sağlayan kademeli kilitli havuz teknolojisi. Bölgedeki yükseklik farkı nedeniyle bir geminin kanaldan geçişi ortalama 8 ila 10 saat sürüyor.

Kanala giren gemi, ilk olarak kapalı havuzlara alınan suyun seviyesinin kademeli olarak artırılmasıyla deniz seviyesinden 26 metre yukarıya çıkarılıyor. Tatlı su rezervuarı olan Gatun Gölü üzerinden geçiş sağlandıktan sonra gemiler, yer çekimi yardımıyla çalışan havuz sistemi sayesinde yeniden deniz seviyesine indirilerek okyanus yolculuğuna yönlendiriliyor.

Hükümetten bağımsız bir kamu kurumu olan Panama Kanalı Otoritesi (ACP) tarafından işletilen hat, küresel navlun talebine ve mevsimsel su seviyelerine göre dinamik fiyatlandırma uyguluyor. Kanalın işletilmesinde 9 bin 14 çalışan doğrudan görev alırken, kanaldan 2025 yılında elde edilen toplam gelirin yaklaşık 5,7 milyar dolar seviyesine ulaştığı gözlemlendi. Kanalın ülke ekonomisine sağladığı doğrudan katkı 4,2 milyar doları bulurken, Panama'nın Gayrisafi Yurt İçi Hasılasına (GSYH) doğrudan katkısı ise yüzde 3,4 olarak kayıtlara geçti. Kanalın uluslararası ticaretteki güvenilirliği hukuki metinlerle de destekleniyor. 1977'de imzalanan "Panama Kanalı Anlaşması"nın 3'üncü maddesine göre; tüm ulusların savaş gemileri de dahil olmak üzere tüm deniz araçları; iç işleyişlerine, sevk araçlarına, menşelerine, varış yerlerine veya taşıdıkları silahlara bakılmaksızın, geçiş koşulu olarak herhangi bir denetim, arama veya gözetime tabi tutulmaksızın kanaldan serbestçe geçebiliyor.

Feride Likos

İnternet Editörü