Afrika'da Ebola Durdurulamıyor

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde (DKC) ortaya çıkan ve resmi açıklamadan aylar önce gizlice yayıldığı belirlenen Ebola salgınında bilanço ağırlaşıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre salgında hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bini geçti.

Tıp Dünyasını Alarm Durumuna Geçiren Gecikme

DSÖ tarafından yapılan açıklamada, salgının aslında şubat ayında başladığı, ancak resmi bildirimin 15 Mayıs tarihinde yapılabildiği belirtildi. İlk vakaların sıtma, tifo veya bilinen diğer Ebola türleriyle karıştırılması ve kesin durumun ancak genetik dizileme çalışmalarıyla anlaşılması, müdahale ekiplerinin sahada geride kalmasına yol açtı.

Resmi verilere göre salgında şu ana kadar 4 bin 381 kesinleşmiş vaka kaydedildi. Salgındaki ölüm oranının %45,9 seviyesine ulaşması, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’yı sarsan büyük salgındaki %39,6'lık oranı geride bırakarak mevcut tabloyu tarihin en hızlı büyüyen Ebola salgını haline getirdi.

Ölüm Hızı Korkutucu Boyutta: Salgının başlangıcında ilk 1.000 ölüm 9 haftalık süreçte kaydedilirken, virüsün kontrolden çıkmasıyla ikinci 1.000 ölüm sadece 3 haftada gerçekleşti.

Korku ve Yanlış Bilgiler Sağlık Merkezlerini Boşalttı

Salgın bölgelerinde enfeksiyon korkusu ve hızla yayılan asılsız iddialar, halkın hastanelerden uzak durmasına neden oluyor. Can kayıplarının üçte ikisinden fazlası tedavi merkezleri yerine toplum içinde gerçekleşirken, nisan ve haziran ayları arasında bölgedeki temel sağlık hizmeti kullanımı %42 oranında düştü.

UNICEF Demokratik Kongo Cumhuriyeti Temsilcisi John Agbor, salgın öncesinde ayda ortalama 500 hastaya bakan sağlık tesislerinde hasta sayısının neredeyse sıfıra indiğini vurgulayarak, rutin aşılamalar ve doğum hizmetlerinin aksadığını belirtti.

Çatışmalar, Grevler ve Kesilen Uluslararası Yardımlar

Kriz, sadece virüsle sınırlı kalmayıp bölgedeki sosyoekonomik şartlarla da derinleşiyor. Sağlık çalışanlarının maaş grevleri, silahlı grupların çatışmaları ve kitlesel yerinden edilmeler sahada aksamalara yol açarken, uluslararası yardımlardaki kesintiler mücadeleye ağır bir darbe vurdu. Özellikle ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'nın (USAID) Temmuz 2025’te kapatılmasıyla bölgedeki kritik sağlık projeleri sonlandırıldı.

Onaylı Aşı Yok: Zamanla Yarış Sürüyor

Salgına yol açan nadir Bundibugyo virüs türü için henüz onaylanmış tescilli bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor. Araştırmacılar virüsün mutasyona uğrayıp uğramadığını incelerken, MBP134 ve Remdesivir ilaçlarına yönelik klinik deneyler devam ediyor. DSÖ, hastaların tedaviye çok geç başvurması nedeniyle küresel topluma acil yardım ve müdahale çağrısını yineledi.

Gökçe Öztürk Bekdemir

Muhabir