"Uzay" Bütçesi 107 Kat Arttı

Türkiye, kritik teknolojilerde tam bağımsızlık hedefi doğrultusunda yürüttüğü "Milli Teknoloji Hamlesi" vizyonunun somut sonuçlarını finansal verilerle de tescilliyor. TÜİK verilerinden derlenen bilgilere göre, merkezi yönetim bütçesinden AR-GE faaliyetleri için ayrılan toplam ödenek 2017 yılında 13 milyar 243 milyon 950 bin TL iken günümüze gelindiğinde 308 milyar 568 milyon 34 bin TL harcandı. Bu rakamla birlikte toplam artış oranı 23 kat artmış oldu.

Milli Uzay Programı kapsamında atılan adımlar, Türkiye'nin ilk insanlı uzay bilim misyonunun başarıyla tamamlanması ve ilk yerli haberleşme uydusu Türksat 6A gibi mega projeler, uzay bütçesini zirveye taşıdı. 2017'deki 30,5 milyon bütçeyle en düşük paylardan olan bu pay daha sonrasında 2024 yılında 2,3 milyara çıktı. Bu yıl için ise 3,2 milyar TL ile 10 yıllık süreçte 107 katlık rekor artışa imza atmış oldu.

Küresel gıda krizlerine karşı geliştirilen akıllı tarım uygulamaları ve sürdürülebilir üretim teknikleri sayesinde tarım AR-GE bütçesi 272,4 milyon TL'den 14,5 milyar TL'ye yükseldi. Sanayide dijital dönüşüm, otomasyon ve "yeşil hidrojen" gibi yenilikçi enerji çözümlerine yapılan yatırımlarla sanayi AR-GE kaynakları 1 milyar TL'den 27,6 milyar TL'ye ulaştı. Toplu AR-GE bütçesi miktar bazında değerlendirildiğinde ilk sırayı yükseköğretim kurumları aldı: 2017'de 7,7 milyar TL olan kaynak, 2024'te 122 milyar TL'ye, bu yıl ise 214,5 milyar TL'ye ulaştı. Bu kalem, toplam AR-GE bütçesinin yaklaşık %70'ini tek başına oluşturarak bilimsel araştırmaların ekosistemin merkezinde kaldığını kanıtladı.

Gökçe Öztürk Bekdemir

Muhabir