Mekke Anlaşması İmzalandı

Bölgesel sahiplenme ilkesi doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik temaslar, dev bir askeri ve stratejik ittifakla taçlandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan "Mekke Ortak Savunma Anlaşması", Orta Doğu ve Güney Asya'daki dengeleri yeniden tanımlamaya aday.

İmzalanan anlaşmanın en dikkat çekici ve caydırıcı unsuru, kolektif savunma maddesi oldu. Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkını temel alan metne göre; imzacı üç ülkeden birine yapılacak bir silahlı saldırı, her üç ülkeye de yapılmış sayılacak. Yetkililer, anlaşmanın savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığını, aksine bölgede caydırıcılığı artırarak barış ve istikrara katkı sunmayı amaçladığını vurguluyor.

Anlaşma, yalnızca askeri bir ortaklık değil, aynı zamanda savunma sanayiinde de devasa bir entegrasyonu öngörüyor: Üç ülkenin askeri birimlerinin entegrasyonu ve ortak operasyon kabiliyetlerinin (interoperability) artırılması hedefleniyor. Ortaklık, bölgeyi tehdit eden terör unsurlarına karşı stratejik bir kalkan oluşturacak. Küresel deniz ticaret yollarının güvenliği artırılarak Türkiye'nin ve bölgenin ihracat, enerji tedariki ve ekonomik istikrarı güvence altına alınacak.

Stratejik analizlerde anlaşmanın Türkiye’nin dış politikası açısından bir dönüm noktası olduğu belirtilirken, bu adımın Türkiye’nin NATO üyeliğine veya mevcut bölgesel ortaklıklarına bir alternatif değil, tamamlayıcı bir nitelik taşıdığının altı çizildi.

Anlaşmanın bilgi notunda iç kamuoyunu ilgilendiren kritik bir ayrıntıya da yer verildi. Anlaşmanın, Türk askerinin her bölgesel krize otomatik olarak müdahil olacağı anlamına gelmediği; kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararlarının Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeni ve ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınmaya devam edeceği kaydedildi.

Diplomasi kaynakları, anlaşmanın insani ve tarihi boyutunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu: "Anadolu’dan Hicaz’a, İslamabad’dan Riyad’a uzanan bu kardeşlik hattı; ortak değerlerin, inanç bağlarının ve zor zamanlarda birbirinin yanında duran milletlerin ortak iradesini temsil etmektedir."

Feride Likos

İnternet Editörü