Teknoloji Devlerinin Gizli AI Borcu 1.65 Trilyon Doları Aştı

İSTANBUL – Japon ekonomi gazetesi Nikkei'nin yayımladığı analiz, Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta ve Oracle'ın yapay zeka altyapı harcamalarını resmi bilançolardan gizlediğini ortaya koydu. Şirketlerin resmi tablolarındaki 1.35 trilyon dolarlık borca karşılık, finansal raporların dipnotlarına kaydırılan gizli yükümlülüklerin 1.65 trilyon doları bulduğu belirtiliyor.

Bilanço Dışı Finansman Modeli

Söz konusu yapı, şirketlerin yasa dışı bir hamlesinden ziyade muhasebe standartlarındaki esnekliklerden yararlanıyor. Şirketler, dev veri merkezleri ve GPU altyapıları için Özel Amaçlı Şirketler (SPV) kurarak borcu bu yeni tüzel kişiliklere devrediyor. Ana şirketler sadece uzun vadeli kiralama taahhüdü verdiği için milyarlarca dolarlık finansal yük doğrudan bilançoda görünmüyor.

Bu durumun en çarpıcı örneği Meta'nın Louisiana'daki Hyperion veri merkezi projesinde yaşandı. Blue Owl Capital ortaklığıyla kurulan şirket üzerinden 27 milyar dolarlık borçlanma yapılırken, tesisin tek kullanıcısı Meta olmasına rağmen borç ana bilançoda yer almadı. Meta'nın bu şekildeki toplam gizli yükümlülüğünün 420 milyar dolara ulaştığı hesaplanıyor.

Akıllara Enron Skandalını Getirdi

Borç gizlemek için kullanılan bu yöntem, 2001 yılında iflas eden Enron skandalını akıllara getirerek analistleri endişelendiriyor. Yapay zeka servislerinin beklenen geliri üretememesi durumunda, veri merkezleri faaliyete geçtikçe bu gizli yükler şirket bilançolarına girmeye başlayacak. Bu senaryo, yalnızca teknoloji sektörünü değil, projeleri finanse eden bankaları ve tahvil piyasalarını da kapsayan küresel bir kırılmayı tetikleyebilir.

Aslıhan Yıldız

Muhabir