Barış Harekatı’nın Üzerinden 52 Yıl Geçti

Doğu Akdeniz’deki kritik konumu nedeniyle tarih boyunca güç odaklarının hedefinde yer alan Kıbrıs, 1571 yılında Osmanlı Devleti tarafından fethedilerek 300 yılı aşkın süre Türk hakimiyetinde kaldı. 93 Harbi (1877-1878) sonrası İngiltere’ye kiralanan ada, Birinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde 5 Kasım 1914’te İngiltere tarafından ilhak edildi. Bu durum, 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması ile resmiyet kazandı. Ancak adadaki asıl kırılma, 1950’li yıllarda Rumların adayı Yunanistan’a bağlama hayali olan "Enosis" hedefi doğrultusunda adımları sıklaştırmasıyla yaşandı.

Rumların kurduğu terör örgütü EOKA, 1 Nisan 1955’te kanlı eylemlerine başladı. Enosis’e karşı çıkan herkesi hedef alan örgüt; Rum, Türk ve İngiliz ayırt etmeksizin yüzlerce insanı katletti. Saldırılar nedeniyle 33 Türk köyü boşaltılmak zorunda kaldı. Rum barbarlığına karşı direniş meşalesini yakan Kıbrıs Türkleri, 1958 yılında Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT) çatısı altında birleşerek özgürlük mücadelesini örgütledi.

1959’da imzalanan Zürih ve Londra Antlaşmaları ile Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin garantörlüğünde iki toplum ortaklığına dayalı Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Ancak Rum tarafı, 1963’te Türklerin anayasal haklarını tek taraflı feshederek şiddetin dozunu artırdı. 20 Aralık 1963 gecesi başlayan ve tarihe "Kanlı Noel" olarak geçen saldırılarda 364 Türk şehit edildi, 103 köy boşaltıldı ve 25 bin insan göç etmek zorunda bırakıldı. 24 Aralık 1963’te Lefkoşa’nın Kumsal bölgesinde yaşanan barbarlık ise insanlık tarihine kara bir leke olarak kazındı. Kıbrıs’taki Türk Alayı’nda görevli Tabip Binbaşı Nihat İlhan’ın eşi Mürüvvet İlhan ile evlatları Murat, Kutsi ve Hakan, evlerinin banyo küvetinde Rum çetelerince katledildi.

1964 yılında Erenköy’deki direnişe destek verirken uçağı düşen ve esir alındıktan sonra ağır işkencelerle şehit edilen İlk Hava Harp Şehidi Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Türk milletinin kalbinde mücadelenin simgelerinden biri oldu. Rumların artan baskı ve katliam girişimleri karşısında Türkiye, 1960 Anayasası’nın kendisine verdiği garantörlük hakkını kullanarak 20 Temmuz 1974 sabahı Kıbrıs Barış Harekatı’nı başlattı. BM’nin çağrısıyla 22 Temmuz’da sağlanan ateşkes ve ardından toplanan Cenevre Görüşmeleri, Rum-Yunan tarafının uzlaşmaz tutumu nedeniyle tıkandı. Türk toplumunun güvenliğini tehlikeye atmamak adına "Ayşe tatile çıksın" parolasıyla 14 Ağustos 1974’te İkinci Barış Harekatı başlatıldı.

TSK’nın başarıyla tamamladığı harekatta 498 Mehmetçik şehit düştü. Kıbrıs Türk tarafı ise 70’i mücahit olmak üzere toplamda 1672 şehit verdi. Harekatın ardından adada güvenli sınırlar çizildi ve Kıbrıs Türkü kendi geleceğini tayin etme hakkını kazandı: 13 Şubat 1975 de Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Rauf Denktaş Devlet Başkanı seçildi. 15 Kasım 1983 de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edildi. Kurucu Cumhurbaşkanı yine Rauf Denktaş oldu. Tarihi harekatın 52. yılında, Doğu Akdeniz’de barışın ve Türk varlığının teminatı olan KKTC, Mehmetçiğin ve Mücahitlerin bıraktığı mirası gururla yaşatmaya devam ediyor.

Feride Likos

İnternet Editörü