Arşivin en dikkat çeken kayıtlarından biri, Soğuk Savaş'ın en kritik virajlarından biri kabul edilen 16-19 Aralık 1957 Paris NATO Hükûmet Başkanları Toplantısı'na ait. Sovyetler Birliği’nin artan askerî ve teknolojik gücüne karşı NATO’nun caydırıcılığının tartışıldığı zirvede, Türkiye'yi dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu temsil etti. Görüntülerde Menderes’in NATO liderleriyle gerçekleştirdiği temaslar, Fransa Başbakanı Félix Gaillard ile görüşmesi ve NATO Karargâhı ziyareti ilk kez bu kadar net bir şekilde gözler önüne seriliyor.
Arşiv, Türkiye'nin ittifaka resmen katıldığı 1952 yılına ait paha biçilemez bir kaydı da barındırıyor. Atlantik Konseyi Toplantısı'nın hemen ardından dönemin Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü'nün yaptığı değerlendirme konuşması, Türkiye'nin NATO üyesi olarak uluslararası arenadaki ilk resmî duruşunu ve dönemin diplomatik protokolünü yansıtması açısından tarihî bir belge niteliğinde.
Arşivde, NATO Enformasyon Servisi tarafından hazırlanan, dönemin hava savunma anlayışını ve radar sistemlerini anlatan "NATO Göklerde" adlı yapım dikkat çekiyor. Ancak asıl sürpriz, NATO'nun 10. yıl dönümü olan 1959 yılındaki tören kayıtlarında gizli. İlerleyen yıllarda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanlığı görevini yürütecek olan Koramiral Fahri Korutürk'ün katıldığı bu törene ait görüntüler, tarihte ilk kez gün yüzüne çıkmış oldu.
Feride Likos
İnternet Editörü
Yorumlar
Yorum Yap