Ofiste ve Evde Mesai Dönemi Başladı

Milyonlarca çalışanı ve binlerce işvereni yakından ilgilendiren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 2021 yılından bu yana yürürlükte olan yönetmeliğin 9. maddesine eklenen tarihi hükümle; haftanın belirli günlerinde ofiste, belirli günlerinde ise evde çalışma modeli hukuki güvence altına alındı. Yeni düzenlemeyle birlikte uygulamada çok yaygın olmasına rağmen hukuki bir tanımı bulunmayan ‘hibrit model’, çalışma hayatının resmi bir parçası haline geldi. Değişikliğe göre, iş görme ediminin bir bölümü işyerinde, diğer bölümü ise uzaktan çalışma yöntemiyle yerine getirilebilecek.

Modelin uygulanabilmesi için iş sözleşmesinde üç temel unsurun açıkça yer alması gerekecek: Çalışanın fiziksel olarak işyerinde bulunacağı günler. Çalışanın evden veya dışarıdan mesai yapacağı günler. Günlük ve haftalık mesai saatlerinin net dağılımı.

Taraflar bu takvimi kendi aralarında belirleyecek ve hazırlanan takvim, iş sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası sayılacak.

Çalışanlar ile işverenler arasındaki ‘Bu hafta hangi gün ofisteyim?’ belirsizliği sona erecek, tüm mesai planı resmi ve imzalı bir belgeye dayanacak.

Herkese Otomatik Hak Değil

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme, tüm çalışanlara kendiliğinden bir ‘evden çalışma hakkı’ tanımıyor. Hibrit modele geçilebilmesi için iki temel kuralın aynı anda gerçekleşmesi şart koşuluyor: Yapılan işin uzaktan yürütülmeye uygun olması ve işçi ve işverenin bu model üzerinde rıza göstermesi.

Hiçbir işveren çalışanını tek taraflı olarak hibrit sisteme geçmeye zorlayamayacağı gibi, çalışan da bunu kendiliğinden bir hak olarak talep edemeyecek.

Başvuru Süreci ve Sorumluluklar Nasıl İşleyecek?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine dayanan yönetmelik çerçevesinde süreç şu şekilde işleyecek: Uzaktan veya hibrit çalışmak isteyen işçi, talebini işverene yazılı olarak iletecek. İşveren bu talebi en geç 30 gün içinde değerlendirip yazılı olarak yanıtlamakla yükümlü olacak. Sözleşmede aksi belirtilmediği sürece, uzaktan çalışma için gerekli tüm araç, gereç ve teknik malzemeyi işveren sağlayacak. İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile şirket içi veri koruma sorumluluğu yine tamamen işverenin yükümlülüğünde kalmaya devam edecek.

Tehlikeli ve Stratejik İşler Kapsam Dışı

Yeni düzenlemede sınırları net çizilen istisnalar da yer aldı. Tehlikeli kimyasallar veya radyoaktif maddelerle yürütülen işler ile stratejik öneme sahip görevlerde çalışanlar, işin doğası ve güvenlik gerekçeleri nedeniyle hibrit veya uzaktan çalışma kapsamına hiçbir şekilde dahil edilemeyecek.

Yalova Belediyesi’nin yıllar önce başlattığı yenilikçi kamusal yönetim vizyonuyla paralellik gösteren bu adımın, Türk çalışma hayatında iş-yaşam dengesini yeniden kurması ve iş gücü verimliliğini artırması bekleniyor.

Bülent Güler