Olası Bir Afette Sokakta Korunacak mıyız?

Olası bir Marmara depreminde en çok etkilenmesi gereken illerin başında Yalova gelmektedir. Balıkesir Üniversitesi’nin 2026 yılında yayımlanan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı çalışmanın sonuçlarına göre Yalova’daki toplanma alanlarının birçoğu olması gereken standartları karşılamıyor.

Yapılan bilimsel araştırmada Yalova’daki 43 mahallede 87 tane afet ve acil durum toplanma alanı bulunuyor, fakat en korkutucu olan veri ise 51 mahalle ve köyde planlı bir toplanma alanının olmadığı.

Altyapı Sorunları ve Tsunami Tehlikesi

Araştırma, toplanma alanlarının sadece alan büyüklüğüyle değil, altyapı yeterlilikleriyle de sınıfta kaldığını gösterdi. Olası bir afet sonrası ilk 72 saatte hayati önem taşıyan temel ihtiyaçlar incelendiğinde; mevcut 87 toplanma alanının sadece 20'sinde su ve yalnızca 17'sinde tuvalet altyapısı bulunduğu raporlandı. Yalova’nın uzun yıllardır çözülemeyen altyapı sorunu en ufak bir krizde bile alarm verirken, afet zamanında neler yaşayabileceğimizin senaryosu tahmin bile edilemeyecek boyuta ulaştı.

Engelli Erişimi ve Sağlık Hizmetlerine Ulaşım Zayıf

Ulaşılabilirlik verilerine göre, 87 alanın tümüne yaya yolu ile erişim sağlanabilmesine karşın, 22 alan hariç büyük bir çoğunluğunun (%5'ten fazla eğim nedeniyle) engelli erişimine uygun olmadığı görüldü. Bu veri bizlere gösteriyor ki olası bir afette engelli bir birey için hayatta kalmak çok daha zor.

Afet anında yaralı vatandaşların acil tıbbi destek alabilmesi için kritik olan "sağlık tesislerine maksimum 500 metre yürüme mesafesi" kuralı gereğince, 39 toplanma noktasından hiçbir kamu sağlık tesisine ulaşılamadığı tespit edildi. Çalışma bize afet sonrasında yaralı olarak hayatta kalsak bile sokakta ne kadar korunabileceğimizi düşündürtüyor.

Çalışmanın değerlendirme sonuçları; toplanma alanı yetersiz olan yerleşim alanlarında afet ve toplanma alanları dışında yeni belirlenecek olan afet ve toplanma alanlarına ihtiyacımız olduğu ve acilen yetkili bakanlıkların ve yerel yönetimlerin uzman görüşleriyle bu ihtiyaca yönelik çalışmaları başlatması gerektiğini ortaya koymuştur. Başlangıç olarak ise bilgilendirici panoların yerleştirilmesinin aciliyeti yükümlü kişilere aktarılmalıdır.

Pınar Kızıltaş