Yalova Konuşuyor'un mikrofonu bu kez pazar esnafına ve üreticilere sordu: "Tarladaki fiyat ile tezgahtaki fiyat arasındaki fark sizce neyden kaynaklanıyor?" Yanıtlarda aracı ve komisyoncu maliyetleri ile mazot zamları öne çıkarken, bazı esnaf kendi fiyatlandırma modellerini anlatarak farkın göründüğü kadar büyük olmadığını savundu.
Aracı ve Komisyoncu Faktörü
Görüşülen esnaftan biri, fiyat farkının temel nedeni olarak aracıları işaret etti: "Neyden kaynaklanıyor derken aradaki komisyonculardan kaynaklanıyor. Eğer kendisi tarladan alıp buraya getirse pek fark etmiyor." Bir başka esnaf da benzer şekilde "Tamamen üretici ile aracılardan kaynaklanıyor" dedi. Konuya dair görüş bildiren bir diğer kişi ise aracıların yanı sıra nakliye ve hamaliye giderlerinin de fiyata eklendiğini belirtti: "Hale gitmesi, mazot maliyetleri, oradaki hammaliye bunlar hep etken. Yani en büyük etken şu an mazot."
Mazot ve Girdi Maliyetleri Artıyor
Bazı yanıtlarda fark, doğrudan artan girdi maliyetlerine bağlandı. Bir vatandaş, "Benzin hem mazotta gelen zamdan" diyerek başladığı cümlesini şöyle tamamladı: "İşçilik pahalı, mazot pahalı. Türkiye genelinde zaten tarım yok, masraflar ağır. Marketler de her şey çok pahalı." Bu değerlendirmeler görüşülen kişilerin kendi gözlemleri olup resmî bir maliyet analizine dayanmamaktadır.
Pazar Esnafından Farklı Fiyatlandırma Modelleri
Bazı pazar esnafı ise farkın göründüğü kadar büyük olmadığını, kendi kâr marjlarının sınırlı kaldığını anlattı. Bir esnaf, "Tarladaki fiyat derken fazla fark yok ki. Tarladan gelirken kaç paraysa, biz de ona göre satıyoruz; bu fark normal, pazarda mazot da yüz lirayı geçti" dedi. Yüksek hacimle çalıştığını söyleyen başka bir esnaf ise şu değerlendirmeyi yaptı: "Sürümden kazanıyoruz. On lira kâr edeceğimiz yerde bir buçuk lira kazanıyoruz ama çok satıyoruz." Doğrudan üreticiden aldığını belirten bir başka esnaf da aradaki farkın aracısız çalışmaktan kaynaklandığını vurguladı: "Biz direkt çiftçiden alıyoruz, halden almıyoruz. Arada aracı olmadığı için fiyatlarımız biraz uygun; yine de hamaliye gibi masraflarımız oluyor."
Yanıtların genelinde ortaya çıkan tablo, tarla ile tezgah arasındaki fiyat farkının tek bir nedene indirgenemeyeceğini gösterdi. Aracı ve komisyoncu maliyetleri ile mazot zamları öne çıkan etkenler olarak sayılırken, doğrudan üreticiden alışveriş yapan ya da yüksek hacimle çalışan esnaf, kendi modellerinin farkı sınırladığını savundu.
Yorumlar
Yorum Yap