Gözden Kaçırmayın

"Gizemli Zatürre" Vakasında Korkutan Sonuç!

Küresel ölçekte yüzyıllardır doğru kabul edilen harita standartları, Afrika kıtasının tarihi adımıyla köklü bir değişim sürecine giriyor. Togo tarafından hazırlanan ve Afrika Birliği üyesi 54 ülkenin eksiksiz destek verdiği tasarı; denizcilik dönemi kalıntısı Mercator projeksiyonunun eğitimden dijital platformlara kadar her alanda terkedilmesini öngörüyor.

Flaman kartograf Gerardus Mercator’un 16. yüzyılda deniz navigasyonu için geliştirdiği çizim tekniği, küresel coğrafyayı düzleme aktarırken devasa oran hatalarına yol açıyor. Kutuplara yakın Kuzey Yarımküre karalarını görsel olarak devleştiren bu model, Ekvator kuşağındaki coğrafyaları ise dramatik şekilde küçültüyor. Geleneksel haritada Grönland ile eşit büyüklükte algılanan Afrika, gerçek yüzölçümüyle Grönland’ın tam 14 katı büyüklüğe sahip. Afrika kıtası; Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Hindistan, Japonya, Meksika ve Avrupa’nın büyük bölümünü aynı anda sınırları içine alabilecek bir karasal büyüklüğü barındırıyor.

Söz konusu girişimle ilgili açıklamalarda bulunan Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey, adımın politik bir çekişme olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekti. Dussey, "Bu bir siyasi tartışma değil; tamamen bilimsel kanıtların ortaya koyduğu çıplak gerçeğin uluslararası toplumca kabul edilmesi meselesidir" ifadelerini kullandı. Tarihçi ve coğrafyacılara göre beş asırlık Mercator modeli, Küresel Güney'i haritalarda küçülterek zihinlerde bilinçaltı bir Batı üstünlüğü algısı inşa etti. Bu algısal yanılsamayı kırmak isteyen Afrika Birliği, 2018 yılında uluslararası kartograflarca geliştirilen ve kıtaların gerçek alan oranlarını birebir yansıtan "Equal Earth" (Eşit Dünya) haritasının yeni küresel standart olmasını talep ediyor.

Birleşmiş Milletler kararlarının doğrudan bağlayıcı niteliği bulunmasa da tasarının kabulü halinde uluslararası eğitim müfredatları, atlaslar ve teknoloji devlerinin dijital harita servisleri tepeden tırnağa güncellenecek. Sürecin kabulüyle birlikte UNESCO ve önde gelen yazılım şirketleriyle iş birliği yapılarak yeni Eşit Dünya modelinin tüm dijital platformlara entegre edilmesi planlanıyor.


Gökçe Öztürk Bekdemir

Muhabir