Güneş Fırtınası ABD Genelinde GPS Sinyallerini Felç Etti

Kasım 2025'te Dünya’yı etkisi altına alan şiddetli güneş fırtınasının teknolojik altyapı üzerindeki tahribatı gün yüzüne çıktı. ABD merkezli The Aerospace Corporation liderliğinde yürütülen kapsamlı araştırmada, güneşten savrulan yüklü parçacıkların gezegenimizin manyetik alanına çarpmasıyla birlikte üst atmosferde bugüne kadar benzeri görülmemiş bir atmosferik bozulma yaşandığı kanıtlandı.

Araştırma sonuçları, güneşten yayılan plazma dalgalarının iyonosfer tabakasında meydana getirdiği düzensizliklerin GPS ve diğer uydu tabanlı navigasyon sinyallerini kıta genelinde kırdığını gösteriyor. Normal şartlarda bu tür fırtınalardan daha az etkilenen orta enlemlerde bile güçlü sinyal kesintileri kaydedildi. Bilim insanları, bu çapta ve bu kadar geniş bir coğrafi alana yayılan bir sinyal bozulmasının hava gözlem tarihinde bir ilk olduğunun altını çiziyor. Gözlemlenen 10 metreyi aşan sapma değerleri, gündelik kullanıcılar için basit bir yön bulma problemi gibi görünse de kritik altyapılar için ciddi tehdit unsuru taşıyor. Uzmanlar; otonom (sürücüsüz) araçlar, insansız hava araçları ve hassas tarım teknolojilerinin birkaç metrelik hatalarla bile kontrolden çıkabileceğine dikkat çekiyor.

Araştırma ekibi, artan güneş hareketlerinin iyonosfer üzerindeki dinamiklerini daha kesin modellerle tahmin etmenin hayati önem taşıdığını vurguluyor. Erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesiyle, gelecekte yaşanabilecek daha büyük uzay fırtınalarının navigasyon ve iletişim ağlarında yaratacağı felaketlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Melike Gökdemir

Muhabir