Umman ve İran, Hürmüz Boğazı’nda geçici ortak deniz koridorunu görüşüyor

Görüşmeler, Umman Dışişleri Bakanı Bedr el-Busaidi ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında İran’ın başkenti Tahran’da gerçekleştirildi.

Umman haber ajansının yayımladığı ortak açıklamaya göre, iki bakan Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmeleri ele alarak, boğazdaki güvenlik risklerinin azaltılması ve deniz ulaşımının güvenliğinin sağlanması konusunda görüş alışverişinde bulundu.

Taraflar, boğazdaki mevcut koşullar dikkate alınarak aşamalı bir yol haritası üzerinde değerlendirmelerde bulundu. Önerilen çerçeve kapsamında geçici ve ortak bir deniz geçiş koridoru oluşturulması ve boğazın mayınlardan temizlenmesine yönelik ortak bir çalışma yürütülmesi planlanıyor.

Teknik görüşmelerin önümüzdeki dönemde de sürdürülerek kalıcı bir deniz geçiş koridoru konusunda anlaşmaya varılması ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yönetimine ilişkin uzun vadeli düzenlemelerin oluşturulması hedefleniyor.

Görüşmeler kapsamında ayrıca bilgi paylaşımı, deniz trafiğinin koordinasyonu ve ilgili denizcilik ile güvenlik hizmetlerinin sağlanmasına yönelik mekanizmaların oluşturulması planlanıyor.

Umman ve İran, Körfez’e kıyısı bulunan bölge ülkeleriyle ortak istişarelerin yürütülmesinin önemine dikkati çekerek, uluslararası hukuka ve kıyı devletlerinin egemenlik haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinden gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz ihracatı ile küresel ticaret açısından kritik bir güzergah olarak öne çıkıyor. Boğazdaki deniz trafiğinde yaşanabilecek herhangi bir aksamanın enerji piyasaları ve küresel tedarik zincirleri üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, aynı gün yaptığı açıklamada, ABD Donanmasının kendisine Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sularındaki mayınların temizlendiğini veya etkisiz hale getirildiğini bildirdiğini söyledi. Trump, bölgede yeniden mayın döşenmesine yönelik girişimlere karşı sert önlemler alınacağını belirtti.

Trump’ın açıklaması, Hürmüz Boğazı’nda deniz güvenliğinin nasıl sağlanacağı konusunda Washington ile Umman ve İran’ın yaklaşımı arasında farklılık bulunduğuna işaret etti.

Bölgede son aylarda yaşanan askeri gerilimler, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinde aksamalara yol açarken, gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla yeni düzenlemelerin oluşturulmasına yönelik görüşmelerin de yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

Umman ve İran, bu kapsamda teknik görüşmelerini sürdürerek, Körfez’e kıyısı bulunan ülkelerle istişare halinde ve uluslararası hukuk çerçevesinde Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin daha kalıcı ve sürdürülebilir şekilde düzenlenmesine yönelik bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.

Safa Alasaad

Muhabir