Altınova’da Ticari Çark Yavaşladı

Türk armatörlerin 2026 yılıyla birlikte yeni gemi siparişlerinde milyarlarca dolarlık rotayı Asya’ya kırması, iç piyasada dengeleri sarstı. Türkiye'nin en kritik gemi üretim merkezlerinden Yalova Altınova Tersaneler Bölgesi’nde ticari gemi inşası belirgin bir durgunluğa girerken; daralan iş hacmi, taşeron sıkıntıları ve yabancı iş gücü tartışmaları sektörü hareketlendirdi. Türk armatörlük firmaları; konteyner, dökme yük, LPG ve amonyak taşıyıcı dev siparişlerini peş peşe Çin ve Güney Kore tersanelerine bağladı.

Sektör temsilcilerine göre Türk şirketlerini doğuya çeken ana etkenlerin başında uzun vadeli ve düşük faizli kredi imkanları, yüksek üretim hacmi ve kısa teslim süreleri, özellikle Güney Kore’nin karmaşık LNG ve amonyak gemilerindeki hakimiyeti, dolar kurunun alt seviyelerde kalması ve iç piyasadaki yüksek finansman maliyetleri.

Altınova’da İki Farklı Tablo

Sipariş kayıpları Altınova’daki üretim çarklarını doğrudan etkiledi. Kapasitelerinin altında çalışan bazı ticari tersanelerde taşeron firmalar tahsilat krizine girerken, maaşların aylarca aksadığı ve işten çıkarmaların başladığı belirtildi. İş gücü açığı ve maliyet baskısı sebebiyle Pakistan ile Hindistan gibi ülkelerden getirilen yabancı işçiler ise yerli çalışanlar ve sendikalar arasında yeni bir tartışma konusu oldu.

Öte yandan bölgedeki askeri projeler bu krizden izole durumda. Savunma Sanayii Başkanlığı ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’na MİLGEM ve özel platformlar üreten tersaneler tam kapasiteyle çalışmaya devam ettiğine de dikkat çekildi.

Sektörün Çıkış Yolu Askeri Gemi Yapımı

Altınova’daki daralmanın çelikten nakliyeye kadar geniş bir ekonomik zinciri etkilediğini vurgulayan tersane yetkilileri, çözümü yasaklarda değil rekabetçi reformlarda görüyor. Öne çıkan acil adımlar şunlar: Eximbank ve kamu bankalarıyla uzun vadeli, düşük faizli gemi inşa kredileri, yerli armatöre vergi ve finansman teşvikleri sunulması, kamunun gemi ihtiyaçlarında yerli tersanelere öncelik verilmesi.

Ticari kanattaki bu zorlu süreçte sektöre heyecan veren gelişme ise diplomasi trafiğinden geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki görüşmelerde gündeme gelen ortak gemi inşası konusu, gözleri yeniden Altınova’nın teknik altyapısına çevirdi. ABD’nin müttefik ülkelerde savaş gemisi yaptırmasına imkan tanıyan yeni düzenlemesi henüz kesinleşmiş bir siparişe dönüşmese de askeri standartları yüksek Altınova tersaneleri için küresel çapta en büyük stratejik çıkış kapısı olarak görülüyor.

Bülent Güler