Gözden Kaçırmayın

Yalova İl Müftüsü İlyas Yılmaztürk'ün En Acı GünüYalova İl Müftüsü İlyas Yılmaztürk'ün En Acı Günü

Yalova, Türkiye genelinde başlatılan atıl tarım arazilerini kiralama uygulamasında beklenmedik bir sessizliğe gömüldü. Köy muhtarlıklarında ve İl Müdürlüğü internet sitesinde liste liste ilan edilen 1.300 parsel için başvuru süreci tamamlandı. Sonuç ise tam bir hayal kırıklığı: Koca şehirde sadece bir kişi başvuru yaptı, ancak o da kısa süre sonra talebini geri çekti. Tek bir başvuru bile kalmayınca, yönetmelikte yer alan açık artırma usulü de uygulanamadı ve kiralama süreci başlamadan bitti.

100 Bin Dekar Arazi Neden Atıl?

Yalova Tarım ve Orman İl Müdürü Mustafa İlmeç, projenin neden ilgi görmediğine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Kentteki tarımsal üretim kapasitesini artırmayı hedeflediklerini belirten İlmeç, sorunun temelinde kronikleşmiş yapısal problemlerin yattığını vurguladı.

İlmeç, Yalova genelinde yaklaşık 100 bin dekarlık tarım alanının boş kalma nedenlerini şöyle sıraladı: Miras yoluyla sürekli bölünen ve küçülen araziler, çok ortaklı yapı nedeniyle kararların alınamaması, toprağı işlemek için değil, ileride değerlenir düşüncesiyle yatırım amaçlı satın alanlar.

Kendi Kafana Göre Üretim Yok, Her Parselin Değeri Ayrı

Uygulamada tüm parseller için tek bir fiyat belirlenmemişti. Komisyon; arazinin büyüklüğü, konumu ve niteliğine göre her parsel için ayrı bir yıllık rayiç bedel hesapladı. Toplanan kira gelirleri ise doğrudan arazi sahiplerinin cebine girecekti. Ancak sistemin getirdiği katı kurallar, yatırımcıyı cezbetmeye yetmedi.

Kivi ve Zeytin Yasak, Sadece Sezonluk Sebze

Projenin en çok dikkat çeken ve belki de ilgiyi azaltan yönü, kiralama süresinin sadece 1 yıl olması ve üretime getirilen sert kısıtlamalardı.

Neler Ekilebilecekti? Kiracıların sadece İl Müdürlüğü’nün onay verdiği tek yıllık tarla ve sebze ürünlerini ekmesine izin tanındı. Bu ürünler arasında; buğday, arpa, yulaf, mısır, ayçiçeği, fasulye, nohut, patates, soğan, domates, biber, patlıcan, salatalık, kabak, karpuz, kavun ve yem bitkileri (yonca, fiğ vb.) yer alıyordu.

Neler Kesinlikle Yasaktı?

Meyve bahçesi kurulması, Yalova’da getirisi yüksek olan kivi, ceviz, zeytin, yaban mersini gibi çok yıllık bitkilerin dikilmesi, sera, depo, konteyner veya herhangi bir kalıcı yapı yapılması, arazinin niteliğini değiştirecek herhangi bir fiziki müdahale.

‘Sistem Gözden Geçirilmeli’

Uzmanlar, tarım arazilerinin bu denli büyük ölçekte boş kalmasının hem gıda arzını hem de kırsal ekonomiyi baltaladığı görüşünde. Bakanlığın iyi niyetli hamlesine rağmen Yalova’daki bu ‘sıfır çekme’ tablosu, tarım sektöründeki mülkiyet ve işletme modelinin yeniden masaya yatırılması gerektiğini net bir şekilde ortaya koydu.


Bülent Güler