Gözden Kaçırmayın

Denizde Yeni DönemDenizde Yeni Dönem

Gayrimenkul alım satımında yıllardır tartışılan, alıcı ve satıcı arasındaki ‘Önce tapu mu yoksa önce para mı?’ gerilimini bitirecek Güvenli Ödeme Sistemi için hazırlıkların son aşamaya geldiği belirtildi. İlk etapta 1 Temmuz'da başlaması planlanan ancak teknik altyapı çalışmaları nedeniyle 1 Ekim’e ertelenen yeni sistem, gayrimenkul sektöründe köklü bir değişimi beraberinde getirecek. Yeni sistem vatandaşı nelerden koruyacak ve sektördeki hangi açıkları kapatacak? Sistemin temel amacı; para transferi ile tapu devrini eş zamanlı hale getirmek. 2017'de hayata geçirilen ancak yeterince rağbet görmeyen Tapu Takas Sistemi ile benzer bir mantıkta çalışacak olan yeni uygulamada süreç şu şekilde işleyecek:

Alıcının parası, güvenli ödeme altyapısı üzerinde bloke edilecek.

Tapudaki tescil işlemi ve imzalar tamamlanacak.

Satışın gerçekleşmesiyle birlikte para, otomatik olarak satıcının hesabına aktarılacak.

Bu sayede taraflar arasındaki belirsizlik ve mağduriyet ihtimali ortadan kaldırılacak.

Milyonluk satışlarda tarihe karışacak 4 büyük risk

Yalova’daki gayrimenkul uzmanlarına göre, sistemin devreye girmesiyle birlikte özellikle yüksek meblağlı satışlarda yaşanan şu 4 büyük risk tarih olacak. Milyonlarca liranın çantalarla taşınması sırasında oluşabilecek gasp ve hırsızlık riskleri bitecek. Elden ödemelerde karşılaşılan sahte banknot ihtimali sıfırlanacak. Paranın eksik sayılması veya teslim edilmemesi sorunu yaşanmayacak. Taraflardan birinin işlem sırasında masadan kalkması durumunda maddi mağduriyet doğmayacak.

Tapuda düşük bedel gösterme

Uzmanlar, sistemin büyük bir adım olduğunu belirtmekle birlikte ‘Kayıt dışılık tamamen bitmeyecek’ uyarısında bulunuyor. En büyük sorun ise tapuda beyan edilen değer ile gerçek piyasa değeri arasındaki fark. Örnek olarak; eğer 10 milyon TL değerindeki bir ev, tapuda 3 milyon TL olarak gösterilirse; güvenli sistemden sadece 3 milyon TL geçecek. Kalan 7 milyon TL yine elden veya farklı yollarla (güvencesiz olarak) ödenmek zorunda kalacak.

Uzmanlardan ‘Tam Güvenlik’ için 3 kritik çağrı

Sistemin sadece bankadan geçen tutarı koruduğuna dikkat çeken sektör temsilcileri, sürecin tamamen güvenilir ve şeffaf hale gelmesi için şu adımların atılması gerektiğini vurguladılar. Sektör temsilcileri, “Taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin belirlenmesi ve ekspertiz raporlarıyla sisteme entegre edilmesi şart. İnsanları düşük bedel göstermeye iten yüksek tapu harç oranları, gerçek değerler üzerinden yeniden revize edilmeli. Yetki belgeli emlak işletmeleri sürecin aktif bir paydaşı olmalı. Emlak hizmet bedellerinin (komisyonların) sistemle entegre edilmesi, sektörün tamamen kayıt altına alınmasını sağlayacaktır. Ayrıca taksitli ve proje bazlı satışlar için de özel düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır” dediler.


Bülent Güler