Gözden Kaçırmayın
Türkiye'den Venezuela'daki Depremzedelere 30 Ton İnsani YardımKazakistan, siyasi ve hukuki yapısını baştan aşağı değiştiren yeni anayasasına kavuştu. 15 Mart’ta gerçekleştirilen referandumda seçmenlerin yüzde 87,15'inin "evet" oyuyla kabul edilen yeni anayasa, dün itibarıyla resmen yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, tarihi gelişmenin ardından yayımladığı ulusa sesleniş mesajında halkı tebrik ederek, Kazakistan’ın köklü bir modernleşme evresine geçtiğini söyledi.
Yeni anayasanın yürürlüğe girmesini "gerçekten tarihi bir olay" olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Tokayev, "Bugün, bağımsız Kazakistan tarihinin yeni bir dönemi başlıyor. Ülkemiz; istikrarlı kalkınma, siyasi ve ekonomik reformlar ile kapsamlı modernleşme yolunda yeni bir aşamaya geçiyor. Bu adım, siyasi sistemimizin köklü şekilde yeniden yapılandırılmasını, devletin ve sivil toplumun temel kurumlarının dönüşümünü simgeliyor" şeklinde konuştu.
Tokayev, referandumda milyonlarca vatandaşın yüksek bir vatandaşlık bilinciyle ülkenin geleceğini şekillendirdiğini belirterek; "Hukuk ve Düzen", "Çalışkanlık ve İlerleme", "Temizlik ve Doğa Sevgisi" değerleri üzerine inşa edilecek fırsat eşitliğine dayalı bir "Adil Kazakistan" sözü verdi.
Mevcut anayasanın büyük bölümünün değiştirilmesiyle tamamen sıfırdan hazırlanan 11 bölüm ve 96 maddeden oluşan yeni anayasa, ülkenin yönetim modelinden egemenlik haklarına kadar pek çok radikal değişikliği beraberinde getiriyor: İki meclisli parlamento sistemi tamamen kaldırıldı. Yerine 145 sandalyeden oluşan ve üyeleri 5 yıllığına nispi temsil sistemiyle seçilecek tek meclisli "Kurultay" kuruldu. Halkı temsil yetkisi sadece cumhurbaşkanı ve Kurultay'a verildi. Uluslararası anlaşmaların iç hukuk üzerindeki üstünlüğüne son verildi. Artık anayasaya aykırı uluslararası anlaşmalar onaylanmayacak. Siyasi partiler ve sendikaların yabancı devlet, şirket veya ortaklıklardan finansman sağlaması tamamen yasaklandı. Kar amacı gütmeyen kuruluşların yabancı kaynaklı gelirlerine ise şeffaf beyan zorunluluğu getirildi. Toprak, su, yer altı ve diğer tüm doğal kaynakların mülkiyetinin doğrudan halka ait olduğu anayasal güvenceye bağlandı. Devlet bu kaynakları halk adına yönetecek.
Cumhurbaşkanının 7 yıllık tek dönemlik görev süresi korunurken, adayların doğuştan Kazakistan vatandaşı olması ve en az 5 yıl devlet hizmeti/seçilmiş görev deneyimi bulunması şartı eklendi. Ayrıca cumhurbaşkanının atama yetkileri genişletildi.
Yeni anayasa ile çifte ve çoklu vatandaşlık tamamen yasaklandı. Evlilik tanımı ise yalnızca kadın ve erkek arasında, özgür iradeye dayalı birliktelik olarak sınırlandırıldı.
Kazakça devlet dili olma özelliğini sürdürürken, Rusça resmi işlemlerde Kazakça ile birlikte kullanılmaya devam edecek. Kazakistan’ın "Büyük Bozkır tarihinin mirasçısı" olduğu vurgulanan yeni anayasa ile devletin laik, üniter yapısı ve toprak bütünlüğü de tamamen dokunulmaz kılınmış oldu.
Feride Likos
İnternet Editörü
Yorumlar
Yorum Yap