Yalova Sokaklarında 'Anı Yaşamak mı, Plan Yapmak mı' İkilemi: "Hayat Yaptığınız Planlara Gülüyor"

Gözden Kaçırmayın

Yalova Sokaklarında 'Yeni Bir Yer' Arayışı: İnsan Geçmişi Geride Bırakmak ve İyi Yaşamak İçin Gider

Gündelik hayatın koşturmacası içinde pek çoğumuzun zaman zaman durup kendisine sorduğu o temel soru, bu kez Yalova sokaklarında yankı buldu. İnsanoğlunun geleceği kontrol etme arzusu ile bugünün tadını çıkarma isteği arasındaki bitmek bilmeyen çekişme, sadece felsefi bir tartışma olmaktan çıkıp, günümüz Türkiye'sinin sosyolojik ve ekonomik gerçekleriyle harmanlanıyor. Yalova Konuşuyor mikrofonlarına konuşan vatandaşlar, hayatı nasıl yaşadıklarına dair samimi itiraflarda bulunurken, verilen yanıtlar ülkenin genel atmosferinden, yaşanan büyük felaketlerden ve geçim sıkıntısından bağımsız düşünülemiyor. Kimileri için plan yapmak hayatın olmazsa olmaz bir kuralıyken, kimileri içinse yarının ne getireceğinin bilinmediği bir dünyada anı yaşamak tek mantıklı seçenek olarak öne çıkıyor.

Ekonomik Belirsizlikler Planları Bozuyor

Görüştüğümüz vatandaşların önemli bir bölümü, plan yapma alışkanlıklarının önündeki en büyük engelin ekonomik belirsizlikler olduğuna dikkat çekti. Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik tablonun uzun vadeli hedefler koymayı zorlaştırdığını savunan bir vatandaş, "Planla hareket edemeyiz, anı yaşarız. Çünkü plan yapacak kadar durumumuz, Türkiye'nin durumu çok sağlıklı değil. Onun için anı yaşamak daha mantıklı geliyor, plan yapacak durumda değiliz" sözleriyle bu durumu özetledi. Bir başka Yalovalı ise duruma göre hareket etmeye çalıştığını belirterek, "Önceden planladığım bir şey varsa her zaman planlı yaşamaya çalışırım ancak bu hayattaki ekonomik problemlerden dolayı artık daha çok anı yaşamaya çalışıyorum" ifadelerini kullandı. Bu söylemler, alım gücü ve ekonomik dalgalanmaların bireylerin yaşam stratejilerini nasıl doğrudan etkilediğini gözler önüne serdi.

6 Şubat Depremi ve Değişen Hayatlar

Sokak röportajının en çarpıcı anlarından biri ise, yakın geçmişte yaşanan büyük bir felaketin insan psikolojisi üzerindeki derin etkisinin dile getirildiği anlar oldu. Eskiden hayatını son derece planlı yaşadığını belirten bir vatandaş, 6 Şubat depremlerinin hayat felsefesini nasıl kökünden değiştirdiğini şu sarsıcı sözlerle aktardı: "Önceden çok planlı hareket ederdim. Bu depremden bir gün önce, 5 Şubat gecesi Adana'daydım ve bir arkadaşla çok detaylı bir plan yapmıştık. 'Piyanoya gideriz, tiyatroya gideriz' diye konuşmuştuk. Hayatımda ilk defa o kadar detaylı bir plan yapmıştım ama gecesine deprem oldu. O geceden sonra anladım ki, siz istediğiniz kadar plan yapın, hayat sanki yukarıdan size gülüyor ve 'Sen planını yapmaya devam et, ben senin oyununu çözdüm' diyor." Yaşadığı bu acı tecrübenin ardından tamamen anı yaşamaya karar verdiğini vurgulayan vatandaş, çevresindekilere de "Anı yaşayın, tadını çıkarın, zaten yarın ne olacağını bilmiyorsunuz" tavsiyesinde bulunduğunu dile getirdi.

Yarının Garantisi Yok, Anın Tadını Çıkar

Hayatı akışına bırakmayı tercih eden diğer vatandaşlar da benzer şekilde "belirsizlik" vurgusu yaptı. Bir dakika sonrasının bile garantisi olmadığını ifade eden bir bölge sakini, "Yarın çıkacağımız belli değil. En güzeli o anı yaşayacaksın; mutlu, huzurlu ve rahat olacaksın. Benim düşüncem bu" dedi. Arkadaşıyla sohbet ederken mikrofonlarımıza takılan bir başka vatandaş ise, "Anın keyfini çıkarmak isterim. Mesela şu anda arkadaşla muhabbet ediyoruz, onun keyfini çıkarıyorum. Hiç planlı yaşamam, her şey spontane gelişsin" diyerek anlık mutlulukların önemine dikkat çekti.

Düzen ve Disiplinden Vazgeçmeyenler

Tüm bu belirsizliklere ve yaşanan travmalara rağmen, hayatı bir düzen içinde yaşamanın gerekliliğine inananların sayısı da azımsanmayacak ölçüdeydi. Gelişigüzel yaşamanın kendi tarzına uygun olmadığını belirten bir vatandaş, "Her şeyimi önceden planlarım. Plansız yaşamak pek bana göre değil. Önceden olacakları düşünmek, ona göre plan kurmak ve hareket etmek daha çok hoşuma gidiyor" diyerek kontrol duygusunun kendisine verdiği güveni anlattı. Bir başka vatandaş ise planlı yaşamanın hem dünyevi hem de manevi boyutuna değinerek, "Düzen her zaman güzeldir. Anda ne olacağını hissedemezsin, bilemezsin. O yüzden her şeyini planlayacaksın, gerisi Allah'a kalmış. Ama sen düzenli hareket edeceksin, ahiretini de düşüneceksin" şeklinde konuştu.

Yalova sokaklarında gerçekleştirdiğimiz bu röportaj, "anı yaşamak" ile "plan yapmak" arasındaki tercihin sadece kişisel bir karakter özelliği olmadığını; ülkenin ekonomik şartlarından, toplumsal travmalardan ve bireysel inançlardan derin izler taşıdığını bir kez daha ortaya koydu.