Yalova'da Dolmuş Çilesi: "Fayton Gibi Giden Şoförler ve Yer Vermemek İçin Telefona Bakan Gençler"

Yalova, her geçen gün artan nüfusu, gelişen yapısı ve aldığı göçlerle birlikte şehir içi hareketliliğin oldukça yüksek olduğu bir kent konumunda bulunuyor. Bu yoğun hareketlilik içinde, hem yerel halkın hem de dışarıdan gelen ziyaretçilerin ulaşım ihtiyacını karşılayan en önemli damarlardan birini şüphesiz minibüs ve dolmuş hatları oluşturuyor. Her gün binlerce kişinin işe, okula, hastaneye ya da evine gitmek için tercih ettiği bu araçlar, zaman zaman vatandaşlar için stresli bir deneyime dönüşebiliyor. Şehir içi trafiğinin yoğunluğu ve altyapı kapasitesi göz önüne alındığında, toplu taşıma araçlarındaki günlük pratikler büyük önem taşıyor. Biz de mikrofonlarımızı sokağa çevirdik ve vatandaşlara günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olan dolmuş yolculuklarında en çok hangi durumlardan rahatsızlık duyduklarını sorduk. Verilen yanıtlar, hem sistemsel ve denetimsel eksiklikleri hem de toplumsal nezaket kurallarındaki aşınmayı çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor.

Şoförlerin Tutumu ve Kural İhlalleri

Görüştüğümüz vatandaşların önemli bir bölümü, eleştirilerinin odağına doğrudan araç sürücülerini yerleştirdi. Özellikle trafik güvenliğini tehlikeye atan davranışlar ve yolcuya yönelik tutumlar en çok dile getirilen şikayetler arasında yer aldı. Bir vatandaş, dolmuş şoförlerinin direksiyon başındayken sergilediği tehlikeli alışkanlıklara dikkat çekerek, en çok rahatsız olduğu konunun "minibüsçülerin sürekli telefonla konuşması" olduğunu ifade etti. Bunun yanı sıra, daha fazla yolcu alabilmek adına güzergah üzerinde çok ağır ilerlenmesi de tepki çeken bir diğer konu oldu. Bir başka bölge sakini bu durumu, "Dolmuşçuların fayton gibi yavaş yavaş gitmesi" sözleriyle, ironik bir dille eleştirdi. Şoförlerin genel tavırlarından şikayetçi olan kimi vatandaşlar ise, sürücülerin saygısız tutumlarına ve kural tanımazlıklarına vurgu yaptı. Bir yolcu, "Dolmuşçunun durak dışında rastgele bir yerde durup insanları yolun ortasında bırakması" diyerek, bu durumun hem yolcu güvenliğini hem de akan trafiği nasıl tehlikeye attığını dile getirdi.

Balık İstifi Yolculuk ve Fiziksel Koşullar

Dolmuş yolculuklarının en klasikleşmiş sorunlarından biri olan kapasite aşımı ve kalabalık, Yalova sokaklarında da yankı buldu. Görüştüğümüz kişiler, araçların gereğinden fazla yolcu alması nedeniyle yaşanan fiziksel sıkışıklıktan dert yandı. Bir vatandaş, "Çok çok kalabalık olması ve sıkışmak" ifadeleriyle günlük çilesini özetlerken, ayakta yolcu alınmasının yarattığı mağduriyete dikkat çekildi. Bu kalabalık içinde yaşanan iletişim kopuklukları da cabasıydı. Bir yolcu, dolmuş kültürünün değişmez bir parçası olan o meşhur cümleyi hatırlatarak, "'Arkaya doğru ilerleyin' deniyor ama kimse ilerlemiyor" diyerek araç içi koordinasyonsuzluğa sitem etti. Öte yandan, özellikle kalabalık ve havasız ortamlarda kişisel hijyen eksikliğinin yarattığı rahatsızlıklar da gündeme geldi. Kimi vatandaşlar, "ter kokan insanlar" ifadesiyle, toplu taşıma araçlarında kişisel bakımın ve araç içi havalandırmanın ne kadar kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

Kayıp Nezaket ve Gürültü Kirliliği

Toplu taşıma araçları aynı zamanda toplumsal saygı ve nezaketin test edildiği sosyolojik alanlar olarak öne çıkıyor. Mikrofonlarımıza konuşan vatandaşlar, yolcular arası ilişkilerdeki tahammülsüzlükten ve saygı eksikliğinden de şikayetçiydi. Özellikle genç kuşağın yaşlılara veya ihtiyacı olanlara yer vermemek için geliştirdiği taktikler dikkat çekici bir eleştiri konusuydu. Bir vatandaş bu durumu, "Bindiğimiz zaman yer olmadığında bizim gençler, kızlar hepsi önüne bakıp kimse yer vermiyor; yalandan telefona bakıyorlar" sözleriyle ifade ederek kuşaklar arası bir sitemi dile getirdi. Araç içindeki gürültü kirliliği de tahammül sınırlarını zorlayan bir diğer etken olarak sıralandı. Yolcuların yüksek sesle telefon görüşmeleri yapması, çocukların ağlaması ve bazı yabancı uyruklu yolcuların ya da turistlerin araç içinde bağırarak konuşması, vatandaşların huzurlu bir yolculuk yapmasının önündeki en büyük engeller olarak sıralandı.

Sokak röportajı açıkça ortaya koydu ki; Yalova'da dolmuş yolculukları sadece bir yerden bir yere gitme eylemi değil, aynı zamanda ciddi bir sabır sınavı. Yanıtların genelinde, hem yetkililerin şoförler ve araç kapasiteleri üzerinde daha sıkı denetimler yapması gerektiği hem de yolcuların birbirlerine karşı daha anlayışlı ve saygılı olması gerektiği sonucu çıkıyor. Toplu taşımanın kalitesinin artması, ancak tüm paydaşların kurallara ve toplumsal nezakete uymasıyla mümkün görünüyor.