Gözden Kaçırmayın

"AKŞAM KALKIYORUZ ZAM, SABAH KALKIYORUZ ZAM"

Türkiye genelinde son yıllarda etkisini giderek artıran ekonomik dalgalanmalar ve enflasyon, en temel ihtiyaç olan barınma hakkını ciddi bir krize dönüştürmüş durumda. Marmara Bölgesi'nin önemli geçiş noktalarından biri olan ve hem sanayi hem de turizm potansiyeliyle dikkat çeken Yalova da bu krizden nasibini alan illerin başında geliyor. Artan nüfus, konut arzındaki yavaşlama ve maliyetlerdeki yükseliş, kentteki kira fiyatlarını adeta uçuşa geçirdi. Yalova sokaklarında vatandaşlara uzattığımız mikrofon, kağıt üzerindeki istatistiklerin ötesinde, sokağın ve hanelerin içindeki gerçek yangını tüm çıplaklığıyla ortaya koydu. Vatandaşların kira bedellerine dair tahminleri ve bizzat ödedikleri rakamlar, kentteki yaşam maliyetinin geldiği noktayı özetliyor.

Ortalama Beklenti 20 Bin Lira

Sokak röportajımızda Yalovalılara yönelttiğimiz "Yalova'nın ortalama kira bedeli ne kadardır?" sorusuna verilen yanıtların büyük bir çoğunluğu 15 bin lira ile 25 bin lira bandında yoğunlaştı. Görüştüğümüz vatandaşların birçoğu, kentte yaşanabilir standartlarda bir evin kirasının ortalama 20 bin lira seviyelerine oturduğunu dile getirdi. Bir vatandaş, "Yalova'nın ortalama kira bedeli 20 bin liradır, en düşük yani ortalama 10 ila 15 bin lira diyebiliriz" ifadeleriyle alt sınırı çizerken, bir başka ilçe sakini bizzat 20 bin lira kira ödediğini belirtti. Rakamların semtten semte farklılık gösterdiğine dikkat çeken bir katılımcı ise, "25 bin lira olan yerler var. Bir arkadaşım İsmet Paşa Mahallesi'nde evini 25 bin liraya kiraya veriyor" sözleriyle kent merkezindeki popüler mahallelerde fiyatların daha da yukarı tırmandığını vurguladı.

Emeklinin Barınma Çıkmazı

Röportajın en çarpıcı ve yürek burkan anlarından biri ise, emekli bir vatandaşın kendi bütçesi üzerinden yaptığı hesaplamaydı. Türkiye'de milyonlarca emeklinin içinde bulunduğu geçim sıkıntısını tek bir cümleyle özetleyen vatandaş, "15 bin lira kira veriyorum. Aldığım maaş ise 12,5 bin lira. Emekliyim. İşin diğer tarafını siz düşünün" diyerek durumun vahametini gözler önüne serdi. Emekli maaşının, oturduğu evin kirasını dahi karşılamaya yetmediğini belirten bu vatandaşın sözleri, dar gelirlilerin hayatta kalma mücadelesinin ne denli zorlaştığını kanıtlar nitelikteydi. Temel gıda, faturalar ve sağlık harcamaları bir yana, sadece barınma maliyetinin bile geliri aştığı bu tablo, sokaktaki ekonomik tepkinin en net yansıması oldu.

Fiyatlar 40 Bin Liraya Dayanıyor

Yalova'daki kira piyasasının üst sınırlarına dair yapılan tahminler de oldukça dikkat çekiciydi. Bazı vatandaşlar, yeni binalar, site içi konutlar veya daha geniş metrekareli evler söz konusu olduğunda fiyatların çok daha yüksek seviyelere çıktığını ifade etti. Bir vatandaş, "Ortalama kira 15 bin ile 35 bin arası değişiyor, 40 bin lira olan yerler de vardır herhalde" diyerek kentteki kira makasının ne kadar açıldığını dile getirdi. Vatandaşlar ayrıca bu sorunun sadece Yalova'ya özgü olmadığını, tüm ülkeyi saran genel bir problem olduğunu da sözlerine ekledi. "15-20 bin lira arasından başlıyordur. Yani Türkiye'nin genelinde zaten kiralar hep aynı" diyen bir bölge sakini, barınma krizinin ulusal çapta bir mesele haline geldiğine işaret etti.

Yanıtların genelinde, Yalova'da kira fiyatlarının asgari ücret ve emekli maaşları gibi sabit gelirlerin çok üzerinde seyrettiği açıkça görüldü. Sokak röportajı, kentte barınmanın artık sıradan bir ihtiyaçtan çıkıp ciddi bir lüks haline gelmeye başladığını ve vatandaşların bütçelerinde en büyük kara deliği kiraların oluşturduğunu bir kez daha ortaya koydu.